Ana sayfa » Erzurum Kongresi ne zaman kimler tarafından yapıldı?
DERS NOTLARI

Erzurum Kongresi ne zaman kimler tarafından yapıldı?

23 Temmuz-7 Ağustos 1919 tarihleri arasında Erzurum'da toplanan kongredir. 17 Haziran'da Vilâyât-ı Şarkıye Müdâfaa-i Hukuk Cemiyeti Erzurum şubesi tarafından toplanan Erzurum Kongresi Erzurum Umûmî Kongresi veya Umûmî Erzurum Kongresi olarak da anılır.

Kongreye çoğunluğu işgal altındaki 5 doğu ili Trabzon, Erzurum, Sivas, Bitlis ve Van’dan gelen 62 delege katılmış; 2 hafta süren kongrede alınan kararlar Kurtuluş Mücadelesi’nde izlenen çizgide önemli ölçüde belirleyici olmuştur.

Kongreyi geçici başkan olarak Erzurum delegelerinden Hoca Raif Efendi açmış; yoklamanın ardından yapılan oylamada Mustafa Kemal Paşa kongre başkanlığına getirilmiştir.

Aslında Kongre görüşmelerinin 10 Temmuz’da başlaması öngörülmüş, delegelerin bir bölümünün anılan tarihte Erzurum’a gelememesinden dolayı ertelenerek, 23 Temmuz’da görüşmelere başlanılmıştır.

23 Temmuz-7 Ağustos 1919 tarihleri arasında merkezi İstanbul’da bulunan Vilâyât-ı Şarkiyye Müdâfaa-i Hukûk-ı Milliye Cemiyeti’nin Erzurum şubesiyle Trabzon Muhâfaza-i Hukûk-ı Milliye Cemiyeti’nin Erzurum’da birlikte düzenledikleri mahalli kongreye Maçka temsilcisi olarak İzzet Eyüboğlu katıldı. Bu kongrede Mustafa Kemal Paşa oy çokluğu ile başkanlığa, Maçka temsilcisi İzzet Bey ve Erzurumlu Hoca Raif Efendi başkan vekilliğine seçildi.

Erzurum Kongresinin Önemi ve Özellikleri

1- Manda ve himaye reddedilerek ilk kez ulusal bağımsızlığın koşulsuz olarak gerçekleştirilmesine karar verilmiştir.

2- İlk kez millî sınırlardan bahsedilmiş ve Mondros Ateşkes Antlaşmasının imzalandığı anda Türk vatanı olan topraklarının parçalanamayacağı açıklanmıştır.

3- Toplanış şekli bakımından bölgesel olmasına karşın aldığı kararlar bakımından millî bir kongredir.

4- İlk defa geçici bir hükümetin kurulacağından bahsedilmiştir.

5- Erzurum Kongresi Sivas kongresine bir ön hazırlık çalışması niteliğindedir.

6- İlk kez başkanlığını Mustafa Kemal’in yaptığı dokuz kişilik bir Temsil Heyeti oluşturuldu. Bu Temsil Heyeti bir hükümet gibi görev yapacaktır. (Temsil Heyeti’nin görevi TBMM’nin açılmasına kadar devam edecektir.)

7- Erzurum Kongresinin bir önemi de Batı Anadolu’da Yunan kuvvetlerine karşı mücadele eden Kuva-yi Milliye üzerinde büyük moral etkisi yaptı.

8- Erzurum Kongresi Mustafa Kemal’in sivil olarak görev aldığı ilk yerdir. Bölgesel bir kongredir.

Erzurum Kongresi delegeleri listesi

Erzurum vilayeti

Erzurum Kongresi Delege Listesi (Erzurum Havuzbaşı Şehir Meydanı)
Şimdiki Erzurum, Bayburt, Ağrı illeri ile Yusufeli Kiğı ilçeleri dahil.
Erzurum/Merkez Kazası: Mustafa Kemal Paşa (ATATÜRK)
Erzurum/Merkez Kazası: Hüseyin Rauf (ORBAY)
Erzurum/Merkez Kazası Mehmed Raif (DİNÇ)
Bayazıt Sancağı/Merkez: Hüseyin Avni (ULAŞ)
Bayburt Kazası: Abdullahağazade Zahid Efendi (PEKİNDAĞ)
Bayburt Kazası: Alemdarzade Mehmet Tevfik (ÇORUH)
Diyadin Kazası: İsmail Hakkı (NALBANDOĞLU)
Diyadin Kazası: Mustafa (SABUNCUOĞLU)
Eleşkirt Kazası: Maksud (KAHRAMAN)
Hasankale Kazası : Mehmet Cevat DURSUNOĞLU
Hasankale Kazası: Battal EYİGÜN
Hınıs Kazası: Alaeddin Bey/Paşazade Mehmed Celaleddin Bey
İspir Kazası: Cemal AKSU
Karakilise (Karaköse-Ağrı)- Süleyman Necati GÜNERİ
Kiğı Kazası: Mirüveyszade Kahraman Sabri YAZICI
Kiğı Kazası: Yazıcızade Mehmed Sa’id Bey
Narman Kazası: Sait Bey (ÖZLÜTÜRK)
Tercan Kazası: Namıkefendizade Ahmed Mümtaz ERVERDİ
Tortum Kazası: Kâzım YURDALAN
Yusufeli (Kiskim) Kazası: Ahmed YARALI
Trabzon vilayeti
Şimdiki Rize, Trabzon; Giresun, Ordu ve Gümüşhane illerini kapsıyordu.
Trabzon/ Merkez Kazası: Abanoszade Hüseyin Avni Bey
Trabzon/Merkez Kazası: Hacısalihoğlu Servet Siret (SALİHOĞLU)
Akçaaabat (Polathane) Kazası: Serdarizade Hasan Remzi (SERDAROĞLU)
Giresun Kazası: Kitapçızade İbrahim Hamdi (Muhsin ELGEN)
Giresun Kazası: Duydukzade Dr. Ali Naci Duyduk
Gümüşhane Merkez Kazası: Kadirbeyoğlu Zeki Bey (KADİRBEYOĞLU)
Kelkit Kazası: Müderris ve Müftü Hafız Osman Nuri Efendi (NASUHBEYOĞLU)
Maçka Kazası: Eyyübizade Mehmet İzzet Bey
Of Kazası: Müfti-Müderris Hafız Yunus Sıdkı (BULUT)
Ordu Kazası: Avukat Hasan Hilmi (KORAL)
Rize Merkez Kazası: Gençağaoğlu Abaza Hafız İsmail Hakkı (GENÇ)
Rize Merkez Kazası: Mehmed Necati (MEMİŞOĞLU)
Sürmene Kazası Eyyübizade Ömer Fevzi Bey (EYÜBOĞLU)
Sürmene Kazası: Kulaçzade Ahmed (KULAÇ)
Şiran Kazası: Müftü Hasan Fahri (POLAT)
Tirebolu Kazası: Yusuf Ziya (ŞİŞMAN)
Vakfıkebir Kazası: Hafız Abdullah Hasib (ATAMAN)
Rize Pazar: Ahmed Bey
Sivas vilayeti
Sivas, Amasya, Şebinkarahisar ve Tokat Sancakları
Sivas/Merkez Kazası: Mehmed Fazlullah Efendi
Sivas/Merkez Kazası: Yusuf Ziya (BAŞARA)
Alucra Kazası: Payaszade Hacı Hüseyin Hüsnü Bey (ÖZDEMİR)
Amasya Merkez Kazası: İbrahim Süreyya (YİĞİT) Bey
Divriği Kazası: Müftü Hayrullah Efendi
Karahisar-ı Şarki (Şebinkarahisar) Kazası: Dr.Mahmud Cemil (ŞENCAN)
Karahisar-ı Şarki (Şebinkarahisar) Kazası: Mustafa Bey (SERDAROGLU)
Koyulhisar Kazası: Çadırcızade Ali Bey
Mesudiye Kazası: Serdarzade Mehmed Mustafa Efendi.
Niksar Kazası: Mehmed Şeref Efendi.
Reşadiye Kazası: Mehmed Sırrı (KAYMAZ)
Suşehri Kazası: Çeçenzade İsmail Hakkı Efendi
Tokat Kazası: Mehmed Rifat Bey (ARKUN)
Zara (Koçgiri) Kazası: Emekli Yüzbaşı Receb Efendi.
Erzincan sancağı/mutasarrıflığı temsilcileri
Erzincan/Merkez Kazası: Şeyh Hacı Ahmed Fevzi Efendi
Erzincan/Merkez Kazası Müfti Hafız Osman Fevzi Topçu
Kuruçay Kazası: Müfti Mehmed Şevki Efendi (YURTBAŞI)
Pülümür (Kuzucan) Kazası: Emekli Komiser Abbas Necati Efendi
Refahiye Kazası: Taha Kemâleddin Efendi
Refahiye Kazası: Tal’at Bey
Bitlis vilayeti
Bitlis merkez, Muş, Siirt, Kısmen Şırnak ve Genç, Bingöl dahil.
Bitlis/Merkez Kazası: Derviş Bey (SEVÜNÇ)
Bitlis/Merkez Kazası: İsmail Efendi
Bitlis/Merkez Kazası: Emekli Binbaşı Süleyman (HATUNOĞLU)
Bitlis/Merkez Kazası: Mazhar Müfit Bey
Siirt/Merkez Kazası: Müderris Hafız Mehmed Cemil (AYDIN)
Siirt/Merkez Kazası: Hafız Mehmet Hilmi (ÇORAPSIZ)
Van vilayeti
Hakkari dahil.

Vilayet adına: Sa’idefendizade Cazim (ABUŞOĞLU)
Vilayet adına: Hocazade Osman Tevfik Bey (ALYANAK)
Kars vilayeti
Vilayet adına: Fahrettin Bey
Elaziz (Elazığ) vilayeti
Vilayet adına: Hacı Feyzi Bey (Mehmet Celayır)
Ayıntab (Gaziantep) vilayeti
Vilayet adına: Kara Vasıf (Vasıf Karakol)

Yazar Hakkında

ÖĞRETMEN

22 yıllık öğretmenlik deneyimi bulunan Masal GAZİOĞLU'nun son projesi http://www.ogretmenogrenci.com/ sitesidir. Sitede de baş yazar olarak görev yapmaktadır.

Yorum Ekle

Yorum göndermek için buraya tıklayın